A grande evasión

A viaxe de ida

Un certo atordoamento amparouse de min e notei que dun lado a outro da galería voaban pardaos tamén apampanados, que seguramente entraran por algún cristal rachado da claraboia e agora non sabían saír e estaban presos coma min, intentando desesperadamente atopar un camiño a aquela Bretaña que seguramente nalgunha parte eles tamén habían ter.

Europa e o ballet

A viaxe sen retorno

Calquera que conducise a vitoria até os nosos días marcha no cortexo triunfal dos dominadores de hoxe, que avanza por riba daqueles que hoxe xacen no chan. E como foi sempre o costume, o botín de guerra condúcese tamén no cortexo triunfal. O nome que recibe fala de bens culturais. Estes deberán atopar no materialista histórico un observador distante. Porque todos os bens culturais que abrangue a súa ollada, sen excepción, teñen para el unha procedencia na que non pode pensar sen horror. Todos deben a súa existencia non só á fatiga dos grandes xenios que os crearon senón tamén á servidume anónima dos seus contemporáneos. Non hai documento de cultura que non sexa á vez un documento de barbarie. E así como este non está libre de barbarie, tampouco o está o proceso da transmisión a través da que uns o herdan dos outros.

Walter Benjamin, Geschichtsphilosophische Thesen

Turnip Fields Forever

A viaxe no tempo

Neste sentido, logo, o “sexo” nunca funciona como norma, senón que ademais é parte dunha práctica reguladora que produce os corpos que goberna, isto é, cuxa forza reguladora se manifesta como unha especie de poder produtivo, o poder de producir -demarcar, circunscribir, diferenciar- os corpos que controla. De xeito que o “sexo” é un ideal regulatorio cuxa materialización se impón e se logra (ou non) mediante certas prácticas sumamente reguladas. Noutras palabras, o “sexo” é unha construción ideal que se materializa obrigatoriamente a través do tempo.

Judith Butler, Bodies that Matter. On the Discursive Limits of “Sex”

Narval

A viaxe polar

 

A febre

A viaxe alucinada

Exposta na súa nudeza, a descolonización permite adiviñar a través de todos os seus poros, balas sanguentas, coitelos sanguentos. Porque se os últimos deben ser os primeiros, non pode ser senón logo dun enfrontamento decisivo e a morte dos dous protagonistas. Esa vontade afirmada de facer pasar os últimos á cabeza da fieira, de facerlles subir a un ritmo (demasiado rápido, din algúns) os famosos chanzos que definen unha sociedade organizada, non pode triunfar senón cando se colocan na balanza todos os medios, incluída, por suposto, a violencia.

Frantz Fanon, Les damnés de la terre

Sempre nos matan

A viaxe cibernética

Tal como demostran os exemplos da composición dixital de filmes e as aplicacións de platós virtuais para a televisión, a era do computador introduce un paradigma diferente, que ten a ver, non co tempo senón co espazo. [...] O problema xa non é como crear imaxes individuais convincentes senón como mesturalas entre si. Polo tanto, o que agora é importante é o que pasa nos bordos onde se xuntan as diferentes imaxes. As fronteiras onde se dan cita as diferentes realidades é o novo terreo de xogo onde os Potemkins da nosa época tratan de superarse uns a outros.

Lev Manovich, The language of New Media

Os vingativos

A viaxe cara a adentro

Para asegurar aos nosos clientes que podemos darlles unha protección verosímil, precisamos tamén de forza, tanto física como psicolóxica. A capacidade de impor respecto, inspirar admiración e temor, atribuíuse frecuentemente a grandes mafiosos. Mais sobretodo os mafiosos teñen que ser quen de recorrer á violencia; a capacidade de impor castigos é crucial para o papel de garante: Peppe ten que ser máis forte do que todas as  partes ás que protexe, xuntas, e ambas as partes teñen que saber que, no caso de “mal comportamento”, o castigo é unha opción factíbel e, para o mafioso, non tan cara. Se non fose así, as partes simplemente poderían devolver o golpe, protexéndose a si mesmas eficazmente das consecuencias de calquera acción que desexasen emprender.

Diego Gambetta, The Sicilian Mafia. The Business of Private Protection

Ti es Lawrence?

A viaxe en dromedario

A labor de calquera orientalista é confirmar Oriente ante os ollos dos seus lectores, xamais pretende nin intenta perturbar as sólidas conviccións que xa teñen. Todo o que a Bibliothèque orientale fixo foi representar Oriente dunha maneira máis completa e clara; o que podía ser unha colección de feitos desconectados entre si e tomados ao azar, feitos referidos á historia do Mediterráneo oriental, ao imaxinario bíblico, á cultura islámica, a uns nomes de lugares, etc., transformouse nun panorama racional de Oriente do A ao Z.

Edward W. Said, Orientalism

O futuro da navegación

A viaxe de negocios

Se a pirataría significa usar a propiedade creativa de outros sen o seu permiso -se é verdade o de “se hai valor, hai dereito”- daquela a historia da industria de contidos é unha historia de pirataría. Cada un dos sectores importantes dos “conglomerados de medios” de hoxe en día -o cinema, os discos, a radio e a televisión por cable- naceu dunha forma de piratería, se é así como a definimos. A historia, que se repite sistematicamente, consiste en que a última xeración de piratas se fai membro do clube dos privilexiados nesa xeración -até agora.

Lawrence Lessig, Free Culture. How Big Media Uses Technology and the Law to Lock Down Culture and Creativity

O último vampiro

A viaxe de noivos

Regala algo vermello. Doa sangue.

Campaña 2004-2005 do Centro de Transfusión de Galicia

No estómago dun crocodilo

A viaxe onírica

Mais cando tiveches un pesadelo, cal é a natureza dese elemento ausente que é tan difícil de comunicar a outros?

É a parte subxectiva. Non pode afectar a Bob do mesmo xeito que afecta a Sam e do mesmo xeito que afectaría a Susie. Todos veñen de lugares diferentes. Poida que o que te asuste no soño sexa algo completamente absurdo, mais funciona contigo. Mais ese temor é demasiado abstracto. O meu amigo Jack Fish tiña un soño recorrente sobre unha llanta que rodaba sobre a estantería dun garaxe. Roda e roda e case cae por un lado, e daquela roda para o outro lado. E roda para o outro lado até que case cae. Esa simple llanta rodando dáballe medo. Vai ti saber! O ingrediente esencial é completamente imposíbel de comunicar. Debe haber algunha información adicional entrando por algures, e así un pequeno detalle cárgase de certo coñecemento.

Chris Rodley e David Lynch, Lynch on Lynch

Estrela errante

A non viaxe

Aquí remata o primeiro, longo e tráxico estadio do vivir de Adrián Solovio. A súa vida dende agora identifícase coa vida da Galiza; xa non é novela, nin experiencia psicolóxica. Xa é historia. Pois a Galiza tamén comeza a ser outra volta historia des que deprendeu os camiños para atopar a súa conciencia e deixou de andar, como unha cega, arredor de si.

Ramón Otero Pedrayo, Arredor de si

A abordaxe final

A última viaxe

-Os médicos son todos uns pailarocos, rapaz. E este de aquí, imos ver: que carallo entende das doenzas da xente de mar? Eu estiven en países máis ardentes que un forno, onde os meus compañeiros caían como moscas, atacados pola febre, e o chan, estremecido polos terremotos, cambaleaba como o mar... que entende ese matasáns destas cousas?... e no entanto, meniño, tes que saber que eu vivía e me alimentaba exclusivamente de ron. Eramos inseparábeis, como marido e muller. Acredita, rapaz: se non mo das axiña, embarranco como unha chalupa vella e o meu sangue caerá sobre ti e sobre ese matasáns do diaño...

Robert Louis Stevenson, Treasure Island

Criptozooloxía aplicada

A estraña viaxe

De todos os animais acuáticos poderedes comer estes: todos os que teñen aletas e escamas, tanto das augas do mar como dos ríos. Mais todos os que non teñen aletas nin escamas, tanto no mar como nos ríos, así como calquera outra criatura acuática e calquera outro ser vivinte que haxa na auga, serán para vós detestábeis. [...] Das aves, as que detestaredes e non comeredes por detestábeis son: a aguia, o voitre, o azor e o miñato, segundo as súas especies; todo corvo segundo as súas especies; a avestruz, o cormorán, a gaivota e o falcón, segundo as súas especies; a curuxa, o somorgullo, o moucho, o calamón, o pelícano, a cegoña e a garza, segundo as súas especies; a bubela e o morcego. [...] Entre os animais que se desprazan sobre a terra, estes seranvos inmundos: a donicela, o rato e a tartaruga, segundo as súas especies; o camaleón, o crocodilo, o lagarto, a lagartixa e o calamón. [...] Todo réptil que se despraza sobre a terra é detestábel; non será comido. Non comeredes ningún animal que se despraza sobre o seu peito, nin ningún que se despraza sobre catro ou sobre moitas patas -todo o que se despraza sobre a terra- porque son detestábeis. Non fagades detestábeis as vosas persoas por causa de ningún réptil. [...] Estas son as instrucións acerca dos animais terrestres, das aves, de todos os animais acuáticos e de todos os animais que se desprazan sobre a terra; para diferenciar entre o inmundo e o limpo, entre os animais que se poden comer e os animais que non se poden comer.

Levítico, 11, 9-47

Non hai lúa

A viaxe interestelar

Mais todo isto ocorrera antes, como un longo soño. Agora estaba esperto e sereo, agardando polo día, nun aire que o mencer tinxiu de prata e ante as rochas severas, que de vagar foron aparecendo como riscos, penas e ladeiras e que xurdiron da noite como unha confirmación silenciosa da realidade do meu regreso. Só por primeira vez, mais non un estraño na Terra e xa sometido ás súas leis, puiden pensar, sen rebelión nin arrepentimento, nos que se preparaban para ir á procura do vélaro de ouro das estrelas...

Stanislaw Lem, Powróz z Gwiazd

Alcatraz

A viaxe de volta

E é daquela cando Ethan, que parecía estar a piques de entrar na casa dos Jorgenson (o futuro), afástase a un lado para deixar pasar a parella de mozos e dá a volta para “vagar eternamente na chaira”, como a súa némese india. Scar e Ethan, irmáns de sangue no seu cometido de xusticeiros primitivos, sacrificáronse para facer posíbel a civilización. Eis o significado da porta que se abre e se pecha nas tebras. É a historia de América.

Joseph McBride e Michael Wilmington, John Ford

                                                      1

É un segredo a voces que os debuxos animados de Akira Toriyama foron o máis parecido a unha cosmogonía que coñecimos os nenos ateos da nosa xeración. Aprendeunos que o ser humano pode inventar nomes que non existen, e puidemos utilizar todos eses nomes para esta danza de guerra que nos leva a inmolarnos ao bonzo como última solución. Cara ao final demos rédea solta á procura de sonoridades supostamente xaponesas (e que non o son en absoluto) como as cuncas tibetás e as escalas pentatónicas. A batería sintética foi o noso tambor de combate para que se note que estamos de moi mala hostia desde que xa non hai verán no planeta Namek.

                                                          2

Non somos nada agás a nosa máscara. O que ven os outros é o que hai. N'A granxa de Alexandre nunca pasamos fame porque así o decidimos nós. Que máis dá se despois arranxamos as nosas diferenzas a navalladas e bebemos porque non temos cartos para comer? Sempre diremos: son as cousas do rock de serie B. E seguimos sorrindo mentres o galo de madeira do tellado nos censura coa mirada. E seguimos facendo todo o que non se debe facer: deixar falar os banjos nos retrousos e os serruchos nas pontes e os clarinetes nos intervalos. Ademais polas costuras parece escapar por momentos un son de rumba. Que non é, por certo, un ritmo español. E despois, no Tarasca, Carlos Figueiras invítanos ao quinto whisky. Non se vive tan mal nesta granxa despois de todo.

                                                       3

Nadina é unha melodía monótona que se vai cubrindo de ruídos verso tras verso. Todo o tempo parece que algo ten que rebentar e nunca rebenta nada. Iso é a vida, non? Limitámonos a enumerar os lugares onde cabe o amor, mais isto non é máis que a punta do iceberg. A gran traxedia está moi por debaixo e nós non a coñecemos.

                                                      4

Up patriots to arms! Non imos confesar se escoitamos ou non os nosos contemporáneos, mais estamos dispostos a facer unha canción sobre eles e a tocar a guitarra igual de forte ca nun directo do máis puro rock de serie B. O noso mamoneo achégase perigosamente ao beixo negro e por iso ten un sabor, digamos, incómodo. Non temos moito medo de ser unhA banda desdenhada (co seu nh e todo) despois deste catálogo musical de 2 minutos. Somos malvados, mais estamos cheos de amor.

                                                     5

Serafín é unha canción escrita desde a máis pura envexa. Nunca a tomamos moi en serio e por iso lle puxemos un baixo anos oitenta. E despois, para redimirnos, Ramiro Ledo, que é un santo, fíxonos un videoclip. Ao final hai unha descarga de electricidade que gravamos cunha guitarra de 7 cordas para tocar heavy metal, e por iso se se escoita o tema do revés aparece a marcha do antigo reino de Galiza.

                                                         6

Un home confesa, con infinita vergoña e unha certa tenrura, as limitacións amorosas que lle impón o seu xénero. Isto é todo o que contamos en I'm not your man. Servímonos dunha cadencia tranquila de ondas do mar e dunha tuba na que se reflicte o sol da hora do vermú. O violín desafinado dá a clave tan necesaria de que ninguén é perfecto, e os coros duduá saben a gotas de coñac no café. Leonard Cohen afirmaba: son o teu home, e acabou nun mosteiro budista. Nós, que non o somos, seguiremos dentro de cincuenta anos igual de bébedos e de viciosos.

                                                         7

Na vida nocturna de Compostela, mentres hai Ruta hai esperanza. Cando o Ruta pecha só queda a cama, o croissant ou o campo de nabos. Non é que aspiremos a que a futura canción para pechar o Ruta (privilexio que hoxe por hoxe, cremos lembrar entre as nebulosas do alcol, ostenta Radiohead) sexa esta. Conformámonos con conxelar eses amenceres de mans frías através dunhas cordas profundas e unha percusión con alma grande que evoca o Harvest de Neil Young. Canta o guitarrista porque ao cantante habitual lle saltaban as bágoas no solo de kazoo. A voz feminina convirte esta carnicería nunha imaxe onírica filmada friamente por David Lynch. A nós nunca nos ha de pasar o que conta a canción porque en Compostela temos onde parar, mais para o resto aconsellamos non coller nunca o carro despois de pechar o Ruta, que é moi perigoso conducir co corazón roto.

                                                           8

Quero ser o malo da película é unha das primeiras cancións de AE e, casualidade, fala sobre a furia e a destrución. O tema pode parecer dunha crueldade gratuíta, mais dixo alguén que co guión de vida que se nos impón a única actitude sá nestes tempos só pode ser a de querer ser o malo da película (ou filme). E outra gran verdade é que os peores malos, os de verdade, sempre teñen unha profundidade que non terá xamais o teu heroe, xa ves. O violoncello sintético que fai os graves dálle á canción o punto tétrico que merece, e pola metade un cuatro venezolano axúdanos a crear a falsa calma do ollo do furacán que rebenta finalmente no riff do violín. Nunca sabemos se este tema é triste ou alegre. 

                                                          9

Vista Alegre é un bairro de Compostela en cuxas tascas é doado atopar os músicos de Ataque Escampe libando os néctares de 50 céntimos e degustando as ambrosías que poñen de petisco. Tampouco nos enganemos: unha tasca de Vista Alegre non é un guateque, e a euforia que dá o seu viño vai sempre contrapunteada de amargura (e non, non falamos da calidade do viño), por iso o tema ten o ton circunspecto que ten que ter unha boa canción tabernaria. Ademais antes de rematar a gravación pechou o Mariñeiro, que era onde pediamos os cafés con coñac e viceversa e liamos o horóscopo en voz alta (o Mariñeiro era escorpio), e por iso acabou vencendo a tristeza e fixemos que os acordeóns soasen máis longos e mantidos do normal e que a trompeta do final fose unha despedida digna dun filme de Sam Peckinpah. Ah: non á SGAE.

                                                    10

Se o filósofo francés Alain Badiou chegase coa súa vella guitarra ás costas e o seu chapeu texano gastado a un bar de Nashville, miraría arredor, levantaría o copo de bourbon na dirección da rapaza loira do fondo (a que está sentada a carón do touro mecánico), tusiría sen dúbida e cantaría Arredor da cuestión nacional. Unha canción de amor. A nosa humilde aportación á música de raíz. Un momento: de que raíz?

                                                  11

Un artigo aparecido na revista Sada Masoquista e asinado por un misterioso Alfonso González del Campo deunos a idea. "Patatas, maíz, millo miúdo". Eureka. O resto foi unha necesidade exibicionista de facermos o hara-kiri diante de todo o mundo. Galicia es una mierda? Depende, claro. En calquera caso é do tipo de cousas que alguén ten que dicir para que se fale delas e nós, que ninguén o dubide, estamos aquí para abrir e reabrir feridas. Hai unha batería por ordenador e un xilófono do xuízo final. E sobretodo enumeracións: bos e malos, amigos e inimigos, vivos e mortos, coñecidos e descoñecidos, todos estamos condeados a viaxar xuntos na arca de Noé. Retranca? Claro. Ironía? Tamén. Descontento? Moito. En todo caso, que remate canto antes o dioivo e despois falaremos. Boas noites, e até mañá.

                                                       12

Afogar as penas en ficción está ben, aínda que cómpre non perder tampouco de vista a botella. Raymond Chandler sabíao moi ben. Un festival de instrumentos de corda, con trasteos deliberados, para esta historia difícil que se chama O longo adeus.

                                                       13

 Que facer? Os problemas do noso movemento xa non son candentes: son fríos como a resaca nun motel de Las Vegas en inverno. 3 cantos a Lenin é cando o desencanto, o despropósito e o desamor se che condensan nos ollos e soa a un blues que non se dá disfrazado de todo ben de valse apesar do metrónomo. Son os vellos tempos que nunca voltarán e as pantasmas no fondo da botella de Smirnoff. A tristeza non é necesariamente pesimista e os finais tristes son os únicos que anos despois se poden perceber como fermosos. Un iak diría que Siberia tamén pode ser un lugar agradábel. E que nos queda, tovarich? A miseria da vida? Non moito que facer, abofé. Se acaso, falar da liga de baloncesto cos mencheviques.