Vree skoon skievje

Laat taal in muziek geen obstakel zijn, alsjeblieft. West-Vlaams is geen wereldtaal, akkoord. 'Maar wie kan meezingen met Sigur Rós?', vraagt Het Zesde Metaal-zanger Wannes Cappelle zich terecht af. Wel, het antwoord is simpel: 301.931 IJslanders. En dan zoeken wij op wie kan meezingen met Het Zesde Metaal, en ook daarop is het antwoord simpel: 1.145.878 West-Vlamingen. Als taal een obstakel was, zou Sigur Rós dus een veel kleiner publiek hebben dan Het Zesde Metaal.

Ook al ziej nie van de streke en vind je West-Vlaams gin koddig toaltje, dan nog heeft 'Akkatemets' recht op luisterbeurten. Maak daar maar 'veel luisterbeurten' van. Want dat verdient dit album zeker. Je kunt 'Akattemets' makkelijk onder de noemer 'moderne kleinkunst' duwen. Ergens tussen of naast Yevgueni, Hannelore Bedert en het onvermijdelijke Fixkes. Het is een terecht label, maar geen label waar eenieder even trots op is. Wij dekken ons dan ook graag in met het excuus dat het in de positieve zin bedoeld is.

Maar hoe je het ook draait of keert, bij het beluisteren van nummers als 'Cowboy en indiaan', 'Appartementje' en 'Ik haat u nie' wentel je jezelf ongewild in melancholie en heimwee naar de tijd van toen. Mooi is dat, zoiets kunnen teweegbrengen in een aantal songs. Afgewisseld met de ultrazomerse single 'Keuning van de jacht', de schitterende Bright Eyes-cover 'Lore', 'Arrie' en 'Est miskien' levert dit een wel erg mooi plaatje op.

Zo eentje dat je een week lang in de stereo laat zitten en elke dag opnieuw beluistert terwijl je hem ook elke dag afspeelt op je iPod tijdens het fietsen of wanneer je aan de pc bezig bent. Alomaanwezig en nooit vervelend: 'Akattemets' mag gerust een vree skoon skievje genoemd worden.

Pieter Devriese

Wie dacht dat met Flip Kowlier, Fixkes, Gèsman, Violent Husbands en andere Axl Pelemans het mandje "dialectpop" stilaan vol zat, had zonder Het Zesde Metaal gerekend. Op hun debuutplaat Akattemets presenteren Wannes Cappelle en trawanten een dozijn melancholische popliedjes die zonder schroom verder lonken dan de eigen (streek)grenzen.

.. -->[endif]-->De kiem van Het Zesde Metaal moeten we zoeken in de kleinkunstacademie van de gerenommeerde Studio Herman Teirlinck. Daar sloeg zanger Wannes Cappelle in 2005 de deur achter zich dicht met Het Zesde Metaal als afstudeerproject. Na enig puzzelwerk viel de band in zijn definitieve bezetting, met naast Cappelle ook Liesa van der Aa (viool, achtergrondzang), Joris Caluwaerts (piano, rhodes, keyboards), Yannick Peeters (double bass, basgitaar -- u kan haar kennen van het Eén-quizje "De tabel van Mendeljev") en Bert Huysentruyt (drums, trompet, percussie) in de rangen. Allen afgestudeerd aan het conservatorium. Om maar te zeggen dat Het Zesde Metaal allesbehalve een ongeschoolde, vlug-vlug samengeraapte band is, die ook zijn deel van de koek wil nu dialectpop uit alle windstreken van dit lappendekenlandje een garantie op succes lijkt.

"Mijn keuze voor een taal is als een keuze voor een instrument. Ik zing in het West-Vlaams omdat ik deze teksten in het Nederlands niet kan schrijven" zegt Cappelle hierover. En laat die teksten nu net dé troefkaart zijn van Akattements. Cappelle werpt zich nu eens ("Arrie", "Cowboy En Indiaan") op als chroniqueur van vergane tijden, dan weer als scherpe observator van de hedendaagse samenleving ("A'j ooit uzelven tegenkomt ip reize -- want dat es nu toch nen trend -- zijt der geweune vrind'lijk tegen."). Maar het meest van al zingt hij over uit het leven gegrepen, maar daarom niet banale gevoelens: van ongegeneerde verliefdheid (het aandoenlijke "Appartementje") over verwaterde vriendschappen tot bitterheid na een stukgelopen relatie (het met cynisme en jaloezie doorspekte "Spreek maar af" of het met verwijten spuwende "Ik haat u niet"). Akattemets is bijgevolg een erg persoonlijke, autobiografische plaat.

Maar daarom niet minder universeel, want wie herkent zich niet in de pragmatische schoolblues van "Cowboy En Indiaan" ("Och God de Vader lat mie alsjeblieft deur 't lager, want ik kriege ron een skateboard van min moeder – a ' k nog wa' zage") of in "Gasten", een bloedeerlijke bede om vergeving aan willens nillens uit het oog verloren maten? Wie bovendien spitse zinsneden als "Gie en ik ip ons appartementje met zicht ip skulden" of "G' è min vuile wast' uitg'hangen maar der zaten nog slipkes bie van gie" (uit "Ik Haat U Nie") op papier krijgt, mag zichzelf eens stevig op de borst kloppen.

Muzikaal wordt Het Zesde Metaal steevast vergeleken met Bright Eyes. Die invloed ligt bij het beluisteren van Akattemets inderdaad voor het oprapen. Eén van de meest beklijvende liedjes, "Lore", is namelijk een (prima) bewerking van "Laura Laurent", geschreven door grootmeester Conor Oberst. Ook het countrygetinte "Keuning Van De Jacht" (denk Gèsman, maar dan gezinsvriendelijker en met strijkers in plaats van trompetten) of afsluiter " Peis Je Nog Aan Mie" (gezapig begin, intens slot) doen sterk aan Bright Eyes denken. De klassieke opleiding van de groepsleden laat zich bovendien duidelijk horen: piano, tamboerijn, akoestische gitaar en contrabas kleuren het gros van de songs in. Producer van dienst was overigens Peter Vermeersch, bekend van zijn werk met dEUS, Flat Earth Society en Vele Meer.

Enkel naar Bright Eyes verwijzen, zou echter getuigen van gemakzucht. "Est Miskien" drijft bijvoorbeeld op hetzelfde Harvest-ritme als "Eindelijk", dat de laatste plaat van gouwgenoot Flip Kowlier aftrapte. "Arrie", een ingetogen eerbetoon aan een overleden buurman, geurt dan weer naar de nachtelijke eenvoud van Bonnie 'Prince' Billy en Phosphorescent, terwijl de sprankelende percussie op "Simpel" (met medewerking van Tom Pintens) ten slotte lijkt te zijn weggelopen uit de laatste van Iron & Wine.

Maar elk vogeltje zingt uiteindelijk zoals het gebekt is en de vergelijking met andere West-Vlaamse barden dringt zich dan ook op. In die optiek is het vooral Willem Vermandere, de grote jeugdheld van Cappelle (zelf overigens genoemd naar Wannes Van de Velde) die als cruciale invloed mag worden genoemd. Luister maar eens naar 's mans intonatie in "Gasten". Net als Vermandere drukt Cappelle zich bovendien in een soort tussentaaltje uit, waardoor hij ook voor niet-West-Vlamingen best verstaanbaar zou moeten zijn.

Akattemets zal geen levens veranderen -- daar zijn anderen voor -- maar Het Zesde Metaal zet zichzelf met dit warm aanbevolen debuut pardoes op de Vlaamse muziekkaart. Iemand trouwens een idee wat dat gekke woord in de titel betekent?

Het Zesde Metaal speelt op 25 juli op de Nachten van De Jukte in Geluwe en op 26 juli in de Gentse Charlatan.

Lander Deweer

16 juni 2008

Hadden we het nu niet met z'n allen een beetje gehad met de dialectpop? En moest er per se weer een groepje West-Vlamingen opduiken met een nieuwe cd? Met sombere gedachten werd het kleine schijfje uit het bijzondere verzorgde kartonnen doosje gehaald, maar wat blijkt? Het Zesde Metaal moet het vooral hebben van zijn muziek en die is ronduit briljant. Het maakt zelfs niet uit of frontman Wannes Cappelle in het Ghanees, het Arabisch of het West-Vlaams zingt: hij zou zelfs emoties kunnen leggen in tekst als "Oh Julisi Na Jalini". Bovendien laat Cappelle het poëtische van zijn taal spreken en wat soms als oerklanken overkomt, blijkt een aaneenrijging van muzikale oerklanken te zijn. Daarnaast is Het Zesde Metaal een moderne popband die prachtige geluidslandschappen neerzet en zonder twijfel heeft topproducer Peter Vermeersch (Flat Earth Society, dEUS en Raymond Van Het Groenewoud) zijn zegje gehad over deze mooie afgelijnde sfeerplaat. Parel aan de kroon van dit debuut is "Lore", een interpretatie van "Laura Laurent" van Bright Eyes, die bewijst dat je heus niet beschaamd hoeft te zijn op een coverversie. Enige minpunt van deze cd zijn de vertellende kleinkunstnummers als "Keuning Van De Jacht" en "Cowboy En Indiaan" die Het Zesde Metaal in een richting duwen die ze misschien beter niet inslaan in de toekomst. Sterk zijn de jongens als ze echte pop maken en ver van de Vlaamse kleinkunst wegblijven. Het Zesde Metaal was vroeger een richting zonder toekomst, maar daar lijkt nu verandering in te komen.